Arabalarda Fren Sistemi Nasıl Çalışır?

Arabalarda Fren Sistemi Nasıl Çalışır?

Otomobillerin performansları gittikçe artıyor. Fakat bununla beraber kesinlikle göz ardı edilemeyecek bir husus var, arabalarımızın fren sistemi. Arabaların durma performansı en az hızlanma performansı kadar önemlidir, belki de daha önemlidir. Bineceğimiz taşıtın fren sistemi bakımlı ve hangi hızda gidersek gidelim güvenli şekilde durmamızı sağlayacak veya dururken sabit bir şekilde kalmamızı sağlayacak kadar iyi olmalıdır. Durma mesafesi fren yaptığınız hız, fren sisteminizin durumu, aracınızın ağırlığı, yokuş aşağı ya da yukarı gitmeniz gibi birçok şeye göre değişiklik gösterir. Bu yazıda araçlardaki en önemli sistemlerden birisi olan fren sisteminin nasıl çalıştığına bir bakalım.

Fren Sistemi

Dışarıdan bakıldığında arabayı durdurmak kolay görünür. Fren pedalına basar ve dururuz. Ancak bu basit eylemi gerçekleştirerek bütün fren sistemini harekete geçiriririz. Araçlarımızda kullandığımız fren sistemlerinde bir sıvı vasıtasıyla pedala uyguladığımız kuvvet kaliperlere aktarılır. Kaliperlerimiz de balata ve disklerimizi birbirine doğru sıkıştırır ve sürtünme gerçekleşir. Sürtünme ile ısı olarak enerjiyi dışarı atar ve aracınız yavaşlar ya da durur.

Gazlar sıkıştırılabilirdir fakat sıvılara bir kuvvet uyguladığımız zaman basınç tümüyle karşı tarafa aktarılır. Fren pedalına bastığımız zaman ana silindir denilen bir fren hidroliği haznesine baskı uygularız. Bu ana silindirin içindeki hidrolik sıvısı dört tekerdeki silindirlere gider ve onları eşit miktarda sıkıştırır. Bu basınç aktarıldığında kaliperler sıkışır, kaliperler balataları, balatalar da diskleri sıkıştırır. Balatalar ile diskler arasında sürtünmeden dolayı ısı ortaya çıkar. Isı bir enerjidir. Yani, ilerleyen aracınızın kinetik enerjisini dışarıya ısıyla atarak yavaşlama ya da durma gerçekleştirilir.

Fren Sıvısı Olarak İstediğim Bir Sıvıyı Kullanabilir Miyim?

Tabiki kullanamazsınız. Frenlerin çok yoğun kullanımında diskler çok ısınabilir. Öyle ki kıpkırmızı hale gelmiş diskler görmüş ya da bazı sebeplerden diskleriniz ısındığı için yolculuğunuz güvensiz bir hale gelmiş ve durmak zorunda kalmış olabilirsiniz. İşte bu ısı fren sistemindeki diğer parçaları da ısıtacaktır. Bu yüzden herhangi bir sıvı kullandığınız zaman o sıvı buharlaşabilir. Buharlaştığı zaman bahsettiğimiz sıkışmazlık ortadan kalkmasına sebep olur. Bunun yaşanmaması için fren hidrolikleri kullanılır. Sıcaklık hidrolik sıvısının kaynama noktasını geçtiğinde gaz oluşacaktır. Bu gerçekleştiğinde siz frene bastığınız zaman frenleri değil bu gaz parçacıklarını sıkıştırırsınız.

Fren Sistemi

Peki biz ayağımızla fren pedalına uyguladığımız güç hızla giden aracımızı yavaşlatacak sistemleri harekete geçirmek için yeterli mi? Cevabımız yine hayır. Sürücü fren pedalına bastığında hidrolik sıvısı ile bu basınç frenlere iletilir ancak bu güç aracı durdurmak için yeterli değildir. Biz fren pedalına konforlu bir şekilde basarken brake booster çalışır. İşlevsellik açısından brake booster hidrolik direksiyonun direksiyon için yaptığı şeyin aynısını yapar. Brake booster ile fren pedalına aşırı kuvvet uygulamadan aracımızı yavaşlatırız. Pedal ve ana silindir arasında bulunur ve frenlere daha yüksek basınç vermek için ana silindir ile çalışır.

Frenleme işlemlerinde sürtünme söz konusu olduğu için zamanla yıpranma gerçekleşecektir. Zamanla aşınan balataların sürtünme katsayısı azalacaktır. Ya da diskler kalınlığını kaybebilir ve frenleriniz güvensizleşebilir. Fren balataları çok ısınırsa durmanız zorlaşacaktır. Alacağınız hidrolik sıvısının kaynama noktasının yüksek olması önemidir. Fren hidroliği zamanla havadan nem alır ve kaynama sıcaklığı düşer. Fren hidroliğinin ne durumda olduğunu anlamak için kaynama noktasına bakılır. Aracınızdaki fren hidroliğinin kaynama noktası çok düşmüşse fren sisteminiz ciddi kaza riskleri doğurabileceğinden kesinlikte sürüşe çıkılmamalıdır.

bkz. (Araba Klimaları Nasıl Çalışır?)

bkz.(Adblue Nedir?)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir